Έχετε σκεφτεί πόσο καιρό θα ζήσετε; Πιθανότατα το έχετε κάνει ή τουλάχιστον πόσο καιρό ελπίζετε να ζήσετε. Είναι αλήθεια ότι οι πρόσφατες γενιές ζουν περισσότερο και ο λόγος για αυτό μπορεί να είναι κάτι πέρα από τον έλεγχό μας. Οι άνθρωποι που ζουν μετά τα 105 τείνουν να έχουν ένα μοναδικό γενετικό υπόβαθρο που κάνει το σώμα τους πιο αποτελεσματικό στην επιδιόρθωση του DNA ή τουλάχιστον αυτό υποδηλώνει μια μελέτη.
Οι ερευνητές συνέκριναν τα γονιδιώματα 81 Ιταλών ηλικίας άνω των 105 ετών με την αλληλουχία τους με υγιείς ενήλικες από την ίδια περιοχή που ήταν περίπου 68 ετών. Διαπίστωσαν ότι ορισμένες γενετικές αλλαγές, οι οποίες συνδέονταν με την επισκευή του DNA, την κυτταρική υγεία και τον θάνατο κατεστραμμένων κυττάρων, ήταν πιο συχνές σε άτομα ηλικίας άνω των 105 ετών. Η ομάδα των επιστημόνων είπε ότι η μελέτη διδάσκει για πρώτη φορά το γονιδίωμα των ανθρώπων με «ακραία μακροζωία».
Γιατί υπάρχουν άνθρωποι με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής;
Αυτά τα ευρήματα ρίχνουν φως στο πώς ορισμένοι άνθρωποι καταφέρνουν να ζήσουν τόσο πολλά χρόνια, αποφεύγοντας παράλληλα τις καταστροφές των ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία. « Η γήρανση είναι ένας κοινός παράγοντας κινδύνου για αρκετές χρόνιες ασθένειες και παθήσεις », δήλωσε ο συγγραφέας του άρθρου και ιατρικός ερευνητής Paolo Garagnani του Πανεπιστημίου της Μπολόνια.
« Επιλέξαμε να μελετήσουμε τη γενετική μιας ομάδας ανθρώπων που έζησαν πάνω από 105 χρόνια και να τους συγκρίνουμε με μια ομάδα νεότερων ενηλίκων από την ίδια περιοχή στην Ιταλία. Οι άνθρωποι σε αυτή τη νεότερη ηλικιακή ομάδα τείνουν να αποφεύγουν πολλές ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία και ως εκ τούτου αντιπροσωπεύουν το καλύτερο παράδειγμα υγιούς γήρανσης .»
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές ζήτησαν τη βοήθεια 81 ημι-υπεραιωνόβιων ( ηλικίας 105 ετών και άνω) και υπεραιωνόβιων (ηλικίας 110 ετών και άνω) και τους συνέκριναν με 36 υγιείς νεαρούς ενήλικες με μέσο όρο ηλικίας 68 ετών.
Για κάθε συμμετέχοντα, η ομάδα πήρε δείγματα αίματος και πραγματοποίησε αλληλουχία ολόκληρου του γονιδιώματος, η οποία τους επέτρεψε να αναζητήσουν διαφορές στα γονίδια μεταξύ των μεγαλύτερων και των νεότερων συμμετεχόντων.
Το DNA σας μπορεί να αποτρέψει ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία
Με βάση την ανάλυσή τους, ο καθηγητής Garagnani και οι συνεργάτες του εντόπισαν πέντε κοινές γενετικές αλλαγές μεταξύ δύο γονιδίων που ονομάζονται «COA1» και «STK17A», οι οποίες ήταν συχνότερα παρούσες στις ηλικιακές ομάδες 105-110 και άνω των 120 ετών.
Σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, οι γενετικές αλλαγές συνδέθηκαν με αυξημένη δραστηριότητα σε ορισμένους ιστούς του STK17A, ενός γονιδίου που εμπλέκεται στις κυτταρικές αποκρίσεις στη βλάβη του DNA, στα επίπεδα ενεργών επικίνδυνων ειδών οξυγόνου και στην κάθαρση των κατεστραμμένων κυττάρων.
Εν τω μεταξύ, η δραστηριότητα του COA1 παρατηρήθηκε ότι μειώνεται σε ορισμένα κύτταρα. Αυτό το γονίδιο είναι το κλειδί για τη διατήρηση της σωστής επικοινωνίας μεταξύ των πυρήνων των κυττάρων και των μιτοχονδρίων, τα οποία παράγουν ενέργεια στα κύτταρα και των οποίων η δυσλειτουργία είναι βασικός παράγοντας γήρανσης. Επιπλέον, αλλαγές σε αυτή την περιοχή του γονιδιώματος σχετίζονται επίσης με αυξημένη έκφραση του BLVRA σε ορισμένους ιστούς. Αυτό το γονίδιο παίζει επίσης ρόλο στην απομάκρυνση των αντιδραστικών ειδών οξυγόνου και επομένως είναι επίσης σημαντικό για την κυτταρική υγεία.
« Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η επιδιόρθωση του DNA είναι ένας από τους μηχανισμούς που επιτρέπει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σε όλα τα είδη. Έχουμε δείξει ότι αυτό ισχύει και στους ανθρώπους » , δήλωσε η βιολογική ανθρωπολόγος Κριστίνα Τζουλιάνι, επίσης από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. « Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η φυσική ποικιλομορφία στους ανθρώπους που φτάνουν στις τελευταίες δεκαετίες της ζωής τους συνδέεται, εν μέρει, με τη γενετική μεταβλητότητα που δίνει στους ημι-υπεραιωνόβιους τη μοναδική ικανότητα να διαχειρίζονται αποτελεσματικά την κυτταρική βλάβη καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους ».
Στο πλαίσιο της μελέτης, η ομάδα μέτρησε επίσης τον αριθμό των φυσικών γενετικών μεταλλάξεων που είχε συσσωρεύσει κάθε ηλικιακή ομάδα κατά τη διάρκεια της ζωής της. Σε έξι από τα επτά γονίδια που εξετάστηκαν, άτομα ηλικίας 105-110 ετών και άνω ή άτομα άνω των 100 ετών βρέθηκαν να έχουν λιγότερες μεταλλάξεις από τους νεότερους ομολόγους τους. Οι διασπαστικές μεταλλάξεις συνήθως αυξάνονται σε αριθμό με την ηλικία και μπορούν να συμβάλουν σε διάφορες παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών παθήσεων.